PCIe 5.0 บน B650 จำเป็นไหม? เมื่อ RTX 4090 ยังใช้ PCIe 4.0 ไม่เต็ม

หลายคนที่กำลังจะประกอบคอมใหม่คงเคยลังเลว่า ถ้าเลือกเมนบอร์ด A620M ที่รองรับแค่ PCIe 4.0 จะตกเทรนด์ไหม หรือควรจ่ายเพิ่มเพื่อได้ PCIe 5.0 บน B650 ดี? ความจริงที่หลายคนยังไม่รู้คือ การ์ดจอที่แรงที่สุดในโลกอย่าง RTX 4090 ยังใช้แบนด์วิธของ PCIe 4.0 ได้ไม่เต็มเลย บทความนี้จะพาคุณไปดูตัวเลขจริงๆ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการเลือก A620M ไม่ใช่การซื้อของที่กำลังจะตกรุ่น

PCIe คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ

PCIe (PCI Express) คือช่องทางที่ CPU ใช้สื่อสารกับการ์ดจอ ยิ่งเวอร์ชันสูง ยิ่งมีแบนด์วิธมากขึ้น ฟังดูเหมือนอะไรที่ต้องอัปเกรดตลอดเวลา แต่ความจริงไม่ได้เป็นแบบนั้น

• PCIe 3.0 x16 มีแบนด์วิธสูงสุดประมาณ 16 GB/s
• PCIe 4.0 x16 มีแบนด์วิธสูงสุดประมาณ 32 GB/s
• PCIe 5.0 x16 มีแบนด์วิธสูงสุดประมาณ 64 GB/s

ตัวเลขดูน่าตื่นเต้น แต่คำถามสำคัญคือ การ์ดจอในปัจจุบันใช้แบนด์วิธเหล่านี้ไปเท่าไหร่กันแน่?

RTX 4090 บอกอะไรเราบ้าง

NVIDIA RTX 4090 คือการ์ดจอที่แรงที่สุดในตลาด ณ ปัจจุบัน และนี่คือสิ่งที่ข้อมูลจากการทดสอบอิสระหลายแหล่งพบร่วมกัน

เมื่อรัน RTX 4090 บน PCIe 4.0 x16 เทียบกับ PCIe 5.0 x16 ผลต่างของ FPS ในเกมส่วนใหญ่อยู่ที่ ต่ำกว่า 1-2% ซึ่งแทบไม่มีนัยสำคัญในการเล่นเกมจริง

ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ แม้แต่การลดลงมาใช้ PCIe 4.0 x8 (ครึ่งหนึ่งของแบนด์วิธ) RTX 4090 ก็ยังให้ประสิทธิภาพห่างจาก x16 เพียง 2-3% เท่านั้น

ทำไมถึงเป็นแบบนั้น?

เหตุผลง่ายมาก การ์ดจอในปัจจุบันมี VRAM ขนาดใหญ่ (RTX 4090 มีถึง 24GB) ทำให้ข้อมูลส่วนใหญ่ถูกเก็บไว้ในการ์ดจอโดยตรง ไม่จำเป็นต้องส่งผ่าน PCIe บ่อยนัก คอขวดที่แท้จริงของระบบอยู่ที่อื่น เช่น GPU shader, VRAM bandwidth, หรือ CPU สำหรับเกมที่ CPU-bound

A620M กับ PCIe 4.0 ยังพอไหวในปีหน้า?

นี่คือหัวใจของบทความ เมนบอร์ด A620M รองรับ PCIe 4.0 ซึ่งหลายคนกังวลว่าจะเป็นข้อจำกัด แต่ลองคิดดูตามนี้

การ์ดจอที่แรงที่สุดในโลกยังใช้แบนด์วิธ PCIe 4.0 ได้ไม่เต็ม แล้วการ์ดจอรุ่นกลางอย่าง RTX 4070 หรือ RX 7800 XT จะมีปัญหาอะไรกับ PCIe 4.0?

คำตอบคือ ไม่มีเลย

แม้แต่การ์ดจอรุ่นใหม่ที่จะออกมาในอีก 2-3 ปีข้างหน้า ก็ยังไม่น่าจะต้องการแบนด์วิธเกินขีดจำกัดของ PCIe 4.0 เพราะสถาปัตยกรรมการ์ดจอพัฒนาไปในทิศทางการประมวลผลในตัวเองมากขึ้น

แล้ว PCIe 5.0 มีประโยชน์กับใคร?

PCIe 5.0 ไม่ได้ไม่มีประโยชน์ แค่ประโยชน์อยู่ที่คนละกลุ่ม

• SSD PCIe 5.0 ให้ความเร็วอ่าน/เขียนสูงมาก เหมาะกับงาน Video Editing หรือ Data Transfer ขนาดใหญ่
• Workstation ระดับสูง ที่ส่งข้อมูลขนาดใหญ่ระหว่าง GPU กับ CPU อย่างต่อเนื่อง
• AI / Machine Learning ที่ต้องการแบนด์วิธสูงมาก

ถ้าคุณประกอบคอมเพื่อ เล่นเกม ดูหนัง ทำงานทั่วไป PCIe 5.0 ยังไม่ใช่สิ่งที่คุณต้องการในวันนี้

สรุปแบบนักประกอบคอมมือจริง

ก่อนตัดสินใจจ่ายเงินเพิ่มเพื่อ PCIe 5.0 ลองถามตัวเองก่อนว่า

1. การ์ดจอที่คุณใช้อยู่หรือจะซื้อคือรุ่นอะไร?

2. ถ้า RTX 4090 ยังใช้ PCIe 4.0 ได้ไม่เต็ม การ์ดคุณต้องการมากกว่านั้นจริงๆ ไหม?

3. เงินส่วนต่างที่จ่ายเพิ่มสำหรับเมนบอร์ด B650 ที่มี PCIe 5.0 นำไปอัปเกรด GPU หรือ RAM ได้ไหม?

บ่อยครั้ง งบที่เซฟได้จากเมนบอร์ด สามารถนำไปซื้อ GPU ที่ดีกว่าเดิม ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพจริงได้มากกว่าการมี PCIe 5.0 แต่ใส่การ์ดจอรุ่นเดิม

PCIe 5.0 เป็นเทคโนโลยีที่ดี แต่ยังไม่ใช่สิ่งที่นักเล่นเกมต้องการในวันนี้ เมื่อแม้แต่ RTX 4090 ยังใช้แบนด์วิธ PCIe 4.0 ได้ไม่เต็ม A620M จึงเป็นตัวเลือกที่สมเหตุสมผลมากสำหรับคนที่ต้องการประสิทธิภาพสูงในงบที่จำกัด การเลือก A620M ไม่ใช่การประนีประนอม แต่คือการตัดสินใจอย่างชาญฉลาดที่อิงจากข้อมูลจริง

คุณกำลังลังเลระหว่างเมนบอร์ดรุ่นไหนอยู่? คอมเมนต์บอกสเปคที่คิดไว้ได้เลย แล้วมาคุยกัน หรือแชร์บทความนี้ให้เพื่อนที่กำลังจะประกอบคอมด้วยกันได้เลย